
Yn haf 2004, penderfynodd grŵp bach o bobl leol gerdded ar hyd cerrig ffin Cefndeuddwr.
Roedd y grŵp hwn yn cynnwys y diweddar Carl Edwards, y trefnydd; Tony ac Angela Davies, Piers a Becki Nesbitt, Max a Kate Walker, Tom Powell, Paul Evans, Christine Davies, David Kader, Tudor ac Annette Davies. Roedd y cynorthwywyr ar hyd y llwybr, mewn mannau penodol, yn cynnwys: John Pugh y Cwm, Brian Lewis o Droedrhiwdrain (heb ei ddangos yn y llun), Trevor Edwards o Riwnant (heb ei ddangos yn y llun) a Glyndŵr Jones o Fferm Claerwen. Hefyd, yn y llun ymunodd dau aelod o’r teulu o Westy Cwm Elan â’r grŵp ar gyfer y diwrnod cyntaf.
Ar 23 Gorffennaf 2004, cychwynnodd Rheolwr Ystâd Ymddiriedolaeth Cwm Elan ar y pryd, Mr Alec Baker, bawb wrth bont Heol Pentref Elan ar eu her o gerdded “Taith Gerdded Cefndeuddwr”, i goffáu Canmlwyddiant Argaeau Cwm Elan 1904-2004.
Diwrnod Un: Anelu tuag at Orllwyn (613m) is-gopa i Ddrygarn Fawr, mae hon yn garnedd gysgodi gyda philer triongli; ymlaen i Ddrygarn Fawr (645m), i’r de o Gronfeydd Dŵr Cwm Elan, sy’n adnabyddus am y ddwy garnedd copa fawr siâp cwch gwenyn o’r Oes Efydd a philer triongli; copa mynydd Crug Gynon (525m) gyda charnedd garreg ar y copa, aethpwyd heibio bob un, gan orffen ac aros dros nos ym mwthyn Claerddu.
Diwrnod Dau: Gan gychwyn o Fwthyn Claerddu, sydd bellach yn sir Geredigion, i Domen Milwyn (555m) gyda charnedd copa mewn tirwedd anghysbell, lwm yn ardal Elan a Chwmystwyth, yna i fryn topograffig sy’n cynnwys Banc yr Wyn-isaf, at darddiad Afon Elan, gan anelu nesaf at ffin Dyfed Powys am luniaeth angenrheidiol.
O’r ffin, croesi hen ffordd fynyddig Aberystwyth i Gistfaen sy’n edrych dros ardal Llangurig, Carn y Groes, carnedd gron hynafol tuag at Raeadr; i gopa bryn Gwar y Ty, sy’n edrych dros Ddyffryn Gwy, Moel Geufron, pwynt uchel wedi’i leoli ar hyd y ffordd fynyddig olygfaol rhwng Rhaeadr a Chwm Ystwyth.
Rhan olaf yr her hon oedd i Grugyn Ci (533m) pen bryn rhostir anghysbell gyda philer triongli ger Cronfeydd Dŵr Cwm Elan a thref Rhaeadr ac yn ôl i bont ffordd Pentref Elan i’r diwedd.

Dau ddiwrnod o gerdded bryniau garw iawn, wedi’u cwblhau’n llwyddiannus gan y grŵp uchod. Dathlodd y grŵp eu llwyddiant trwy gyfarfod wedyn am bryd o fwyd gyda’r nos yng Ngwesty Cwm Elan lle cyflwynwyd tystysgrif i bawb.

Aeth yr arian a godwyd yn ystod y digwyddiad hwn, £620-00, i Ambiwlans Awyr Cymru. Cyflwynwyd siec gan Mrs Ann Edwards i gynrychiolydd o Ambiwlans Awyr Cymru. (gweler y llun)
Rhan 3 o 3 i ddilyn
