Helo bawb! Wel, mae naws yr hydref wedi cyrraedd. Mae’r glaw wedi dod o’r diwedd, ac mae gwres yr haf wedi ein gadael. Er bod hyn yn fendith, ni allaf ond hiraethu am ba mor hawdd oedd hi yn yr haf pan nad oedd yn rhaid i mi gofio siwmperi, cotiau, sgarff a het yn hinsawdd gyfnewidiol Cwm Elan.

Y mis hwn fe wnaethom groesawu’r AS James Evans sydd nid yn unig yn AS etholaeth leol ond sydd ar hyn o bryd yn Gadeirydd y Pwyllgor Newid Hinsawdd, yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Materion Gwledig. Roedd yn gyfle defnyddiol i ddangos iddo’r gwaith adfer mawn a’r ymchwil yr ydym wedi bod yn ei wneud gydag UKCEH. Gallwn bob un ohonom gydnabod bod gweithredu a chynllunio tirwedd yn hanfodol ar ôl y flwyddyn ddigynsail o danau gwyllt yng Nghymru, ac er mwyn cyflawni ein nodau yng Nghymru, mae angen i ni feddwl am y dirwedd a chael stôr o offer i’w defnyddio yn dibynnu ar heriau ardal benodol.

Mae’r gwaith adfer mawn wedi dechrau ar gyfer y tymor ac mae’r broses o gael y peiriannau arbenigol i’r safle wedi dechrau yn gynnar ym mis Medi. Bydd y gweithgareddau hyn yn parhau tan fis Chwefror 2027, gyda llawer mwy o ddiweddariadau i ddod. 

Ym mis Medi rydym yn dechrau ar ein gwaith defaid yr hydref, ynghyd â throsglwyddo tenantiaethau. Gyda’n tenantiaethau rydym yn ceisio darparu diadell ‘landlordiaid’ cynefin fel bod parhad ar y tir a bod defaid sydd wedi arfer â’r amgylchedd yno ar ddechrau a diwedd tenantiaeth. Heb os, mae hyn wedi helpu pobl ifanc a dechreuwyr newydd i’n ffermydd gan y byddai’r gost gyfalaf ar gyfer prynu’r da byw wedi bod yn dipyn o frwydr. Rydym wedi cwblhau ein crynhoi olaf yn Tynllidiart a gallwn nawr drosglwyddo i denantiaid newydd. Diolch, Tudur, am eich blynyddoedd o fugeilio a phob lwc i Cynan a Mared Evans. Wrth i fis Medi ddod i ben, byddwn hefyd yn ffarwelio â Fferm Abergwngu, Defeidiog Hengae a Defeidiog Tymawr. Rwy’n dymuno pob lwc i’r holl denantiaid newydd.

Charlotte Harley
Rheolwr Ystad ac Asiant Tir