Croeso i ddiweddariad y mis hwn i weld beth sydd yn awyr y nos ar gyfer mis Hydref.
Ym Mharc Awyr Dywyll Rhyngwladol Cwm Elan, mae tywyllwch seryddol yn para am wyth awr a hanner o 8.45pm ar ddechrau’r mis a deg awr a hanner o 6.40pm ar ddiwedd y mis.
Mae’r Lleuad Newydd yn disgyn ar 10 Hydref a’r Lleuad Lawn ar 26 Hydref.
Mae’r clociau’n mynd yn ôl awr ddydd Sul, 25 Hydref.
Golygfa o’r cytserau o 10pm ar 1 Hydref o in-the-sky.org – map y gellir ei argraffu yw hwn – cliciwch tap ar y ddelwedd i lawrlwytho’r pdf
I ddysgu am y cytserau, gallwch dapio’r ddelwedd uchod a fydd yn lawrlwytho fel PDF y gellir ei argraffu.
NASA/JPL-Caltech/Space Science InstituteHydref yw’r amser gorau i weld Sadwrn
Ar 4 Hydref, mae Sadwrn yn cyrraedd gwrthsafiad, yn union gyferbyn â’r Haul ac felly ar ei fwyaf ac ar ei ddisgleiriaf. Eisoes yn bresennol yn yr awyr wrth iddi dywyllu, gallwch weld y blaned hon fel pwynt aur cyson o olau sy’n symud ar draws y gorwel deheuol wrth i’r mis fynd yn ei flaen.
Gallwch weld y blaned gyda’r llygad heb gymorth – ond os oes gennych ysbienddrych, efallai y byddwch chi’n gallu gweld rhai o’i 293 lleuad. Os oes gennych delesgop bach, byddwch chi’n gallu gweld cylchoedd Sadwrn.
Os yw’r awyr yn sefydlog, efallai y byddwch chi’n gallu gweld Adran Cassini, bwlch tywyll yng nghylchoedd Sadwrn, sy’n 3000 milltir o led. Mae’r bwlch hwn yn cael ei achosi gan ddylanwad disgyrchiant ar leuad fewnol Sadwrn, Mimas.
NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute
Cysylltiad y Lleuad a’r blaned Mawrth
Gosodwch eich clociau larwm er mwyn codi’n gynnar wrth i Fawrth basio’n agos at y Lleuad 24 diwrnod oed ar bellter o 1°08′ ar 5 Hydref.
Iau yn pasio’n agos at y Lleuad
Y bore canlynol, am 3am, bydd Iau yn pasio’n agos at y Lleuad, yn uwch i fyny yn awyr y nos.
Cawodydd Meteor
Bydd dwy gawod meteor y mis hwn: Y Draconids byrdymor sy’n disgyn rhwng 6 a 10 Hydref a’r Orionids sydd rhwng 2 Hydref a 7 Tachwedd, gan gyrraedd y brig yn ystod noson 21 Hydref.
Er mai dim ond 15 meteor yr awr sydd yn ystod y brig, mae bob amser yn werth edrych i fyny gan fod siawns o weld seren wib gyflym, lachar gyda chynffon parhaus yn uchel, yn enwedig yn ystod yr oriau di-loer cyn y wawr. Mae’r Orionids yn gysylltiedig â Chomed enwog Halley (Comet 1P/Halley).
Delwedd: Venti Views at Unsplash
Ysbienddrych
Clwstwr Dwbl
Edrychwch am y Clwstwr Dwbl yng nghytser Perseus gyda’ch ysbienddrych. Yn cynnwys clystyrau sêr agored NGC 869 a NGC 884, maent yn gorwedd 7,500 o flynyddoedd golau i ffwrdd oddi wrthym ac maent wedi’u gwahanu gan ychydig gannoedd o flynyddoedd golau yn unig. Mewn awyr wledig, gallwch weld hyn gyda’r llygad heb gymorth. Edrychwch am y seren ochr chwith Segin yng nghytser siâp W Cassiopeia ac edrychwch yn union o dan y seren honno – fe welwch ddarn gwan o wyn. Codwch eich ysbienddrych i’ch llygaid ac fe welwch ddau glwstwr gwahanol o sêr sy’n edrych yn eithaf trawiadol.
Mae NGCs 869 ac 884 yn rhannu’r un tarddiad, wedi’u geni mewn cwmwl moleciwlaidd tua’r un pryd. Mae’r sêr yn lliw glas-wyn, oherwydd eu hoedran cymharol ifanc.
Telesgopau
Clwstwr Pegasus Mawr (Messier 15)
Coordinates: RA 21h 30m, Dec +12° 10′
Yn ystod mis Hydref, mae cytserau Pegasus ac Andromeda mewn lleoliad da yn y dwyrain. Mae hyn yn cynnig cyfle gwych i weld clwstwr crwn o’r enw Clwstwr Pegasus Mawr.
Yn cynnwys poblogaeth serol o 100,000 o sêr, gellir ei weld gydag ysbienddrych fel darn gwan iawn o olau ond dim ond trwy delesgopau y bydd modd gweld y sêr unigol.
Delwedd: NASA / ESO
Edrychwch am y cytser sgwâr yn Pegasus a seren dde isaf y sgwâr o’r enw Markab – dilynwch res o sêr hyd at y seren ar y pen o’r enw Enif.
Os rhowch eich cwmpas darganfyddwr ar Enif, ac yn sganio i’r dde, bydd y clwstwr crwn yn dod i’r golwg a byddwch chi’n gallu gweld y bêl ddisglair o sêr trwy’ch sylladur.
